Đánh thức Chăm Phong Lệ - Chờ du lịch ven sông bừng sáng
Người đăng tin: Admin Ngày đăng tin: 04/03/2021 Lượt xem: 25

Di chỉ khảo cổ Chăm Phong Lệ toạ lạc tại Tổ 4, phường Hoà Thọ Đông, quận Cẩm Lệ, Đà Nẵng, được lấy theo tên làng Phong Lệ xưa. Trong quá khứ, đây là vùng đất được chuyển giao từ vương quốc Chăm-pa sang Đại Việt sau cuộc hôn nhân lịch sử giữa vua Chăm-pa Chế Mân và công chúa Huyền Trân. Ngày 23 tháng 2 năm 2021, di chỉ được xếp hạng là di tích khảo cổ học cấp thành phố. Đây là niềm vinh dự và cũng là động lực lớn để Cẩm Lệ phát triển văn hoá, du lịch trong thời gian tới.


Những năm cuối thế kỷ 19, Phong Lệ đã được ông Ca-mi-ê Pa-rit (người Pháp) lựa chọn để lập đồn điền trồng cà phê, chè. Trong quá trình khai phá, người ta đã khám phá ra tàn tích của một ngôi tháp đổ nát. Sau đó, người chủ đồn điền Phong Lệ đã thu thập ở đây nhiều hiện vật điêu khắc Chăm-pa và chuyển về công viên Tourane (sau này là Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng)

Sau năm 1975, Hợp tác xã nông nghiệp của địa phương đã san ủi một phần di tích để làm trại chăn nuôi và người dân cũng dần chuyển về đây cư trú mà không biết đến sự tồn tại của một di chỉ khảo cổ quan trọng trong lòng đất.

Việc khai quật khu di chỉ khảo cổ Chăm Phong Lệ tình cờ vào tháng 4 năm 2011, gia đình ông Ông Văn Tồn và bà Lê Thị Út, trú tại xóm Cấm (tổ 3, phường Hòa Thọ Đông) khi đào móng làm nhà đã phát hiện một pho tượng cổ đầu người mình chim và nhiều gạch Chăm. Ngay sau đó, Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng đã phối hợp Khoa Lịch sử Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Hà Nội tiến hành khai quật khẩn cấp để bảo vệ di tích trên diện tích 206m2. Tiếp đó năm 2012, Đoàn khảo cổ tiến hành khai quật trên diện tích 275m2 và năm 2018 khai quật trên diện tích 308m2.

Qua 3 đợt khảo cổ, các nhà nghiên cứu phát hiện gần 400 hiện vật với nhiều chất liệu như đồ đá, gốm sứ, thạch anh, vàng. Đặc biệt, trong phần lõi di chỉ tồn tại một “hố thiêng” có diện tích lớn và bố cục hoàn toàn khác lạ với các di tích Chămpa đã biết. Cùng với đó là Miếu bà từ thời vua Tự Đức. Các đoàn khảo cổ đã nhận định Di chỉ khảo cổ Chăm Phong Lệ là một tổ hợp kiến trúc phân bố trên một gò đất cao, được bao quanh bởi một dòng chảy cổ thuộc dòng sông Cẩm Lệ. Di tích được người Chăm-pa khởi dựng vào khoảng đầu thế kỷ thứ X 10 và được duy trì thờ tự cho đến ít nhất thế kỷ XII.

Để bảo tồn và phát huy giá trị di tích, năm 2013, UBND thành phố phê duyệt Sơ đồ ranh giới bảo vệ di chỉ khảo cổ Chăm Phong Lệ với với diện tích 2.653m2. Để mở rộng quy hoạch định hướng bảo tồn và phát huy di tích, năm 2016, UBND thành phố phê duyệt sơ đồ ranh giới mở rộng với diện tích 17.087 m2. Đến năm 2017, UBND thành phố phê duyệt Đề án khảo cổ và phát huy giá trị Khu di tích Chăm Phong Lệ, chia làm 3 khu vực với các chức năng: khu vực bảo tồn, diện tích 2.653m2, khu vực bảo vệ di tích 1.626m2 và khu vực phát huy giá trị di tích 15.461m2..

 

Đánh thức Chăm Phong Lệ

Ngày 27/11/2020, UBND thành phố đã ban hành Quyết định số: 4568 xếp hạng Di chỉ khảo cổ Chăm Phong Lệ là di tích khảo cổ cấp thành phố. Đồng thời ban hành chủ trương đầu tư dự án Bảo tàng Điêu khắc Chăm cơ sở 2 tại di tích. Dự án này được bổ sung vào danh mục các dự án, công trình trọng điểm, mang tính chất động lực trên địa bàn thành phố giai đoạn 2020-2025.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND quận Cẩm Lệ Nguyễn Xuân Tiến cho biết, sau khi đón nhận quyết định xếp hạng di tích cấp thành phố, UBND quận đã chỉ đạo UBND phường Hoà Thọ Đông thành lập Ban bảo vệ di tích và tuyên truyền người dân khu vực bảo vệ, phát huy giá trị di tích trong thời gian tới. Đồng thời, UBND quận sẽ phối hợp với Sở Văn hoá và Thể thao hoàn chỉnh các đề án quy hoạch

Như vậy, sau gần 10 năm chờ đợi danh phận, đến nay, di tích khảo cổ Chăm Phong Lệ đã được đánh thức. Với những tiềm năng, lợi thế vốn có của cảnh quan đôi bờ sông Cẩm kết hợp các làng nghề; cùng với chủ trương đầu tư của UBND thành phố, kỳ vọng sẽ góp phần làm bừng sáng du lịch phía Tây nam thành phố./.

Đức Ngô - Văn Vĩnh


Quản lý video Quản lý video

// ]]>