Tình hình kinh tế - văn hóa

Phường Cẩm Lệ được thành lập trên cơ sở sáp nhập các phường Hòa Thọ Đông, Hòa Thọ Tây và Khuê Trung, có diện tích tự nhiên 14,05 km² và dân số gần 78.800 người. Đây là địa phương có bề dày truyền thống văn hóa - lịch sử, nơi hội tụ nhiều sản phẩm truyền thống, các lễ hội dân gian đặc sắc gắn liền với sinh hoạt cộng đồng, phản ánh đời sống vật chất và tinh thần của người dân Cẩm Lệ.

Với truyền thống xưa địa phương còn lưu giữ duy trì sản xuất các loại sản phẩm truyền thống tiêu biểu phường Cẩm Lệ phải kể đến Bánh khô mè còn gọi là “bánh bảy lửa”, nổi tiếng khắp cả nước, đã đạt Top 10 Đặc sản bánh quà tặng nổi tiếng Việt Nam do tổ chức Kỷ lục Việt Nam trao tặng. Giá trị chính mang lại là nghề truyền thống được duy trì qua nhiều thế hệ, sản phẩm được công nhận là đặc sản Đà Nẵng, mang lại giá trị kinh tế và du lịch cao.

Hiện tại các cơ sở nằm ở các Tổ dân phố khu vực Phong Bắc, nhiều cơ sở, hộ sản xuất đã được công nhận đạt chuẩn an toàn thực phẩm; nổi bật là thương hiệu Bà Liễu Mẹ đã trở thành sản phẩm OCOP của thành phố và sản phẩm được mang sang khu vực nước bạn Hàn Quốc tiêu thụ.

Bên cạnh đó các lễ hội truyền thống cũng được duy trì, phải kể đến là Lễ hội làng Khuê Trung, tại Khu vực di tích quốc gia Nghĩa Trủng Hòa Vang, thường tổ chức vào tháng Giêng âm lịch hằng năm. Nhằm tưởng nhớ Tiền hiền, Hậu hiền; dâng hương, rước sắc phong, tế lễ tại đình làng; tổ chức các hoạt động văn hóa dân gian, thi đấu thể thao, giao lưu văn nghệ. Các hoạt động mang ý nghĩa duy trì nét văn hóa truyền thống tiêu biểu của cư dân vùng Hòa Vang xưa, nay được giữ gìn trong không gian đô thị hóa; góp phần giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn”.

Lễ hội đua thuyền truyền thống trên sông Cẩm Lệ cũng được duy trì hằng năm. Địa điểm tổ chức theo tuyến sông Cẩm Lệ - đoạn từ cầu Hòa Xuân đến cầu Nguyễn Tri Phương. Thường tổ chức vào tháng 3 dương lịch hằng năm, với hơn 15 đội đua đến từ các phường và xã lân cận, có trên 2.000 người đến xem, cổ vũ.  Là hoạt động thể thao - văn hóa sông nước tiêu biểu, góp phần gìn giữ bản sắc vùng ven sông, đồng thời thu hút khách du lịch và khơi dậy tinh thần đoàn kết cộng đồng.

Di sản văn hóa - khảo cổ học: khu di chỉ Chăm Phong Lệ: nằm ven bờ sông Cẩm Lệ, di tích được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là Di tích cấp quốc gia năm 2020, là một trong những địa điểm khảo cổ tiêu biểu về văn hóa Chăm Pa tại khu vực miền Trung. Về giá trị lịch sử – khảo cổ: các cuộc khai quật khảo cổ học do Viện Khảo cổ học Việt Nam phối hợp với Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng tiến hành từ năm 2011 đến 2019 đã phát hiện hệ thống nền móng đền - tháp quy mô lớn, cùng nhiều hiện vật quý như: tượng thờ, linga - yoni, đầu tượng thần Siva, tượng voi, gạch Chăm cổ, gốm sứ và đá sa thạch điêu khắc tinh xảo. Di chỉ được xác định có niên đại từ thế kỷ IX–X, thuộc thời kỳ hưng thịnh của Vương quốc Chăm Pa. Đây là khu đền tháp Chăm quy mô lớn nhất được phát hiện tại Đà Nẵng, có cấu trúc tương đồng với Trà Kiệu và Mỹ Sơn, thể hiện rõ trình độ kỹ thuật xây dựng, nghệ thuật điêu khắc và tín ngưỡng Ấn Độ giáo (Hindu giáo) của cư dân Chăm cổ. Về giá trị văn hóa - du lịch: Khu di chỉ Chăm Phong Lệ là minh chứng sinh động cho sự giao thoa văn hóa giữa Chăm Pa và Đại Việt, góp phần khẳng định bề dày lịch sử, văn hóa của vùng đất Cẩm Lệ. Địa điểm này được định hướng phát triển thành điểm du lịch văn hóa - khảo cổ học, kết nối với Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng, Bánh khô mè Cẩm Lệ và tuyến du lịch ven sông Cẩm Lệ. Nhiều hiện vật tiêu biểu của di tích hiện đang được bảo quản, trưng bày tại Bảo tàng Đà Nẵng, phục vụ công tác nghiên cứu và giới thiệu với du khách trong và ngoài nước. Kết hợp nghiên cứu - giáo dục - du lịch, đưa di chỉ Chăm Phong Lệ trở thành điểm đến văn hóa đặc sắc của phường Cẩm Lệ và thành phố Đà Nẵng.

Với bề dày truyền thống văn hóa, nghề truyền thống và các lễ hội đặc trưng, phường Cẩm Lệ xứng đáng là trung tâm văn hóa - du lịch phía Nam thành phố Đà Nẵng. Việc bảo tồn và phát huy giá trị nghề truyền thống, lễ hội không chỉ góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương, mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững, xây dựng phường Cẩm Lệ trở thành đô thị văn minh, giàu bản sắc.